De innerlijke criticus
De innerlijke criticus
Die stem in je hoofd die geen dag vrij wil nemen.
Je hebt iets afgemaakt. Een mail gestuurd. Een beslissing genomen. Misschien zelfs iets gezegd waar je best trots op was.
En dan, terwijl je nog niet eens je koffie op hebt:
"Had je dat niet anders kunnen zeggen?" "Anderen doen dit echt sneller, hoor." "Ach, je kunt je best trots voelen en het is ook best goed voor jou doen."
Het is ook niet alleen je brein. Het stopt niet bij denken. Je voelt het ook. Die lichte spanning in je buik. De trots die er net nog was maakt plaats voor onrust.
Die innerlijke stem klinkt net als jij.
Het gekke is: die stem klinkt niet als een vreemde. Hij klinkt als jou. Zelfde woordkeuze, zelfde toon, zelfde neiging om precies dáár te prikken waar het al een beetje gevoelig zit.
Als een willekeurige voorbijganger je zou zeggen dat je vergadering niet zo goed was, zou je denken: ja dag, wat weet jij ervan.
Maar als die stem het zegt — jouw stem, die al je hele leven meegaat — dan knik je bijna automatisch. Ja. Hij heeft waarschijnlijk wel een punt.
Dat is de truc. En die zorgt voor uitstelgedrag en perfectionisme. hij werkt elke keer.
Je eigen strengste criticus.
“Ik ben gewoon mijn eigen strengste criticus.”
Alsof dat iets bewonderenswaardigs is. Alsof je daarmee automatisch een volwassen, ambitieuze versie van jezelf bent die het leven helemaal onder controle heeft.
Maar wees eerlijk....
Als iemand anders de hele dag zo tegen je zou praten, zou je toch zeggen: “Nou bedankt hè, ik ga even ergens anders bestaan.”
Even serieus. Stel je eens voor:
Je hebt eindelijk iets afgerond. Je laat het trots zien.
En iemand reageert met:
“Ja prima, maar er zitten wel een paar dingetjes in.”
“Had je dit niet slimmer kunnen aanpakken?”
“Anderen zijn hier meestal sneller mee.”
Niemand denkt dan: wat een fijne, motiverende energie hangt hier toch in de lucht.
Toch laten veel mensen die stem toe. Zonder grenzen. Zonder ooit te zeggen: pardon, jij mag ook wel eens een vrije middag nemen.
Die stem is er niet voor niets gekomen, dat wil ik ook eerlijk zeggen.
Op een bepaald moment in je leven was hij waarschijnlijk handig. Kritisch zijn op jezelf zodat anderen het niet hoefden te zijn. Niet te veel opvallen. Geen risico nemen op afwijzing.
Het goede nieuws — en ik zeg dit niet om het af te ronden met een knallersconclusie — is dat je hem niet hoeft te verslaan. Je moet hem doorzien.
Dat moment van: oh, daar is hij weer. Interessant. En nu ga ik gewoon door.
Niet wegpraten. Niet ontkennen. Gewoon niet meer automatisch geloven wat hij zegt, alsof het feiten zijn in plaats van één stem met een heel specifiek en beperkt perspectief.
Klinkt dit bekend? Ik schrijf hier vaker over — volg me via [sociale media] of kom straks op de mailinglijst voor een eerlijk berichtje, ongeveer één keer per week. Geen zelfhulptaal. Gewoon dit soort dingen.
Wil je hier verder over lezen?
Ik schrijf over de dingen waar we onszelf vaak in vastzetten — zonder dat we het meteen doorhebben.
Bijvoorbeeld over:
